نوروز 1405

با نزدیک شدن به سال نو، مردم در سراسر ایران به استقبال نوروز می‌روند؛ جشنی کهن که نویدبخش فرا رسیدن بهار است. نوروز که در نخستین روز سال خورشیدی (هم‌زمان با اعتدال بهاری) گرامی داشته می‌شود، لحظه‌ای برای نو شدن، و امید، است که در کنار خانواده و دوستان جشن گرفته می‌شود.

روزهای منتهی به نوروز معمولاً از پرجنب‌وجوش‌ترین روزهای سال در ایران هستند. بازارها پر از مردمی می‌شود که برای خرید گل، شیرینی و هدیه می‌آیند. کودکان با شوق دیدار اقوام و گرفتن عیدی لحظه‌شماری می‌کنند. خیابان‌ها آذین‌بندی می‌شوند و خانواده‌ها با خانه‌تکانی، چیدن سفره هفت‌سین و گردهم آمدن در کنار عزیزان، تولد دوباره طبیعت را پس از زمستانی طولانی جشن می‌گیرند.

اما امسال، فصل نو شدن در سایه جنگ از راه رسیده است. به‌جای شور و شوق همیشگی، بسیاری از ایرانیان با اضطراب و عدم اطمینان روبه‌رو هستند. خانواده‌هایی که برای دیدارها و جشن‌ها برنامه‌ریزی می‌کردند، اکنون بیش از هر چیز نگران امنیت و سلامت عزیزان خود هستند.

یکی از شهروندان تهرانی حال‌وهوای متفاوت پیش از نوروز را در شرایط جنگی اینطور توصیف می‌کند:

«معمولاً هرچه به روزهای آخر سال نزدیک می‌شدیم، خیابان‌ها آن‌قدر شلوغ می‌شدند که به‌سختی می‌شد حرکت کرد. دستفروش‌ها در کنار خیابان بساط می‌کردند و از لباس تا وسایل هفت‌سین می‌فروختند. مغازه‌های خشکبار پر از مشتری بود و گاهی باید مدت زیادی در صف می‌ایستادی تا خریدت را انجام بدهی. اما امسال نه از آن فروشنده‌ها خبری هست و نه از آن هیاهوی شاد. همه‌جا ساکت است. کوچه‌ها و گذرها خالی از مردم‌اند. همه دلگیر و مضطرب‌اند و تلخی و زشتیِ جنگ را احساس می‌کنند. در همه‌جا خانه‌های آسیب‌دیده یا ویران‌شده دیده می‌شود. فقط امیدوارم این وضعیت هرچه زودتر پایان پیدا کند.»

گزارش‌های منتشرشده از نقاط مختلف ایران نشان می‌دهد که مخاصمات تاکنون تأثیر جدی بر غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی گذاشته است. تصاویر منتشرشده از ویرانه‌های یک مدرسه دخترانه در میناب، بسیاری را عمیقاً تکان داده و یادآور این واقعیت تلخ است که غیرنظامیان در جریان جنگ تا چه اندازه آسیب‌پذیرند.

ونسان کاسارد، رئیس نمایندگی کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در ایران می‌گوید: «در زمانی که خانواده‌ها باید خود را برای جشن نوروز و استقبال از بهار آماده کنند، بسیاری با ترس و عدم اطمینان روبه‌رو هستند. نوروز نماد نو شدن و ارزش زندگی است و در عین حال پیام مهمی از انسانیت مشترک ما و ضرورت حفاظت از غیرنظامیان و دور نگه‌داشتن آنان از پیامدهای جنگ دارد.»

امسال، بسیاری از کسانی که نوروز را جشن می‌گیرند، امیدوارند که با پایبندی به اصول بشردوستانه و تلاش‌های سیاسی جدید، از درد و رنج بیشتر جلوگیری شود و غیرنظامیان بتوانند سال نو را در فضایی امن و با حفظ شأن و کرامت انسانی جشن بگیرند.