بیانیه

15 مهر 1405 (۷ اکتبر ۲۰۲۶)

 

ایرادشده از سوی «بردی میب»، مشاور حقوقی، هشتادویکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، نشست کمیته ششم، دستور کار شماره ۱۱۲: تدابیری برای حذف تروریسم بین‌المللی

 

رئیس محترم،

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ قاطعانه تمام اعمال تروریستی را، در زمان مخاصمه مسلحانه یا غیر از آن، فارغ از عاملانشان، محکوم می‌کند. تروریسم ذیل حقوق بین‌المللی بشردوستانه ممنوع است.

اقدام یا تهدید به خشونت که هدف اصلی‌اش ایجاد وحشت در میان غیرنظامیان باشد ممنوع است. این ممنوعیت‌ها به‌طور یکسان برای تمامی طرف‌های درگیر مخاصمه مسلحانه، اعم از دولت‌ها و بازیگران غیردولتی، اعمال می‌شود.

 

تروریسم نقض حقوق بین‌المللی بشردوستانه است و اصول اساسی بشردوستی را نقض می‌کند.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ بارها در بیانیه‌های عمومی و نیز گفت‌وگوهای محرمانه دوجانبه با طرف‌های درگیر در مخاصمات مسلحانه، ممنوعیت ایجاد رعب در میان جمعیت غیرنظامی را یادآوری کرده است.

رئیس محترم،

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ مشروعیت اقدام دولت‌ها در مقابله با تروریسم و تضمین امنیت خود و مردمشان را در چارچوب قوانین بین‌المللی به رسمیت می‌شناسد.

در عین حال، یادآوری می‌کنیم که قواعد حقوق بین‌المللی بشردوستانه، هر جا که قابل‌اجرا باشند، فارغ از اینکه وضعیت مرتبط به تروریسم تلقی شود یا خیر، معتبرند.

شروط حقوق بین‌المللی بشردوستانه برای اطلاق مخاصمه مسلحانه به یک وضعیت با هرگونه برچسب تروریستی که ممکن است به یک اقدام یا کنشگر خاص نسبت داده شود، ارتباطی ندارد.

وجود مخاصمه مسلحانه را صرفاً بر اساس واقعیت‌ها و معیارهای حقوقی تعیین‌شده در حقوق بین‌المللی بشردوستانه باید مشخص کرد و قواعد حقوق بین‌المللی بشردوستانه حاکم بر هدایت مخاصمات باید تنها در شرایط مخاصمه مسلحانه اعمال شوند، نه در سایر شرایط خشونت‌آمیز.

علاوه بر این، همچنان شاهد مواردی هستیم که اقدامات ضدتروریستی به محدودشدن فعالیت‌های بشردوستانه می‌انجامند. این خطر وجود دارد که فعالیت‌های بشردوستانه صورت‌گرفته از سوی سازمان‌های بشردوستانه بی‌طرفی چون کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، نوعی حمایت از تروریسم تفسیر شوند. این امر ممکن است منجر به جرم‌انگاری فعالیت‌های بشردوستانه‌ای شود که طبق حقوق بین‌المللی بشردوستانه پیش‌بینی، تصویب و محافظت شده‌اند.

سازمان‌های بشردوستانه بی‌طرف باید بتوانند این فعالیت‌ها را انجام دهند. این فعالیت‌ها عبارتند از ارائه کمک‌های غذایی به غیرنظامیان، ارائه خدمات اساسی مانند آب یا برق به جمعیت غیرنظامی، تأمین تجهیزات پزشکی و درمان مجروحان و بیماران، بازدید از افراد محروم از آزادی، بازپیوند خانواده‌ها و آموزش طرف‌های درگیر مخاصمه مسلحانه در زمینه تعهداتشان ذیل حقوق بین‌المللی بشردوستانه.

جرم‌انگاری چنین فعالیت‌هایی همچنین با تعهد دولت‌ها ذیل حقوق بین‌المللی بشردوستانه به احترام و حفاظت از کارکنان بشردوستانه، که در قطعنامه شماره ۲۷۳۰ شورای امنیت سازمان ملل متحد (۲۰۲۴) یادآوری شده، به‌وضوح در تضاد است.

امضاکنندگان «اعلامیه ۲۰۲۴ درباره حفاظت از کارکنان بشردوستانه» متعهد شده‌اند تدابیری برای تسهیل دسترسی بشردوستانه بدون ایجاد بار اداری یا کیفری اتخاذ کنند.

شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد هر دو از دولت‌ها خواسته‌اند اطمینان یابند که چارچوب‌های ضدتروریستی‌شان مانع فعالیت‌های بشردوستانه و پزشکی یا تعامل با همه کنشگران مربوطه، که در حقوق بین‌المللی بشردوستانه پیش‌بینی شده، نمی‌شود.

همچنین از دولت‌ها خواسته‌اند اطمینان یابند که تمامی تدابیر اتخاذشده برای مقابله با تروریسم با تعهدات آن‌ها ذیل قوانین بین‌المللی، از جمله حقوق بین‌المللی بشردوستانه، مطابقت داشته باشد.

از دید کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، مؤثرترین راه تطبیق تعهدات ضدتروریسم با حقوق بین‌المللی بشردوستانه و حفظ فعالیت‌های بشردوستانه، اتخاذ معافیت‌هایی ساختارمند و دائمی است که فعالیت‌های صرفاً بشردوستانه‌ سازمان‌های بشردوستانه بی‌طرف را از شمول تدابیر ضدتروریسم، به‌ویژه جرایم مرتبط با تروریسم، مستثنی کند.

برخی کشورهای عضو سازمان ملل متحد قبلاً چنین تدابیری را اتخاذ کرده‌اند و ما دیگر کشورها را تشویق می‌کنیم که مقررات داخلی خود را از این منظر بررسی کرده و اصلاحات لازم را برای حفاظت کامل از اقدامات بشردوستانه بی‌طرف انجام دهند. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ آماده است تا در این زمینه به دولت‌ها کمک کند.

 

رئیس محترم،

در راستای بررسی بیشتر رابطه میان تدابیر ضدتروریسم و حقوق بین‌المللی بشردوستانه، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ مشتاقانه منتظر ادامه گفت‌وگوهای خود با دولت‌ها و نهادهای سازمان ملل متحد است.

متشکرم.