بیانیه

۱۷ نوامبر ۲۰۲۵

 

این بیانیه توسط الیز موسکینی، ناظر دائم و رئیس نمایندگی کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در سازمان ملل، در نشست علنی سطح‌بالای شورای امنیت درباره ناامنی غذایی ناشی از مخاصمات ایراد شد.

 

آقای رئیس،

اجازه دهید سخنم را با تأکید بر یک حقیقت مهم آغاز کنم:
گرسنگی در جنگ، سرنوشت اجتناب‌ناپذیر مخاصمات نیست. بلکه در بسیاری از موارد، بحران ساخته دست بشر است که ریشه در نقض قوانین بین‌المللی بشردوستانه دارد.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ سال‌هاست بر یک پیام اساسی تأکید می‌کند: رعایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه، کلید جلوگیری از بحران‌های شدید غذایی است.
این قوانین شامل اصولی مانند تفکیک میان غیرنظامیان و نیروهای نظامی، تناسب در حملات و رعایت احتیاط است؛ همچنین گرسنه نگه‌داشتن غیرنظامیان به‌عنوان روش جنگی را ممنوع می‌کند و برای اشیائی که برای بقای مردم حیاتی هستند، مانند زمین‌های کشاورزی، سامانه‌های آب‌رسانی و انبارهای مواد غذایی، حمایت ویژه قائل می‌شود.

این‌ها صرفاً اصول نظری نیستند؛ بلکه تعهدات قانونی الزام‌آور در حقوق بین‌الملل‌اند که طرف‌های درگیر موظف به رعایت آن‌ها هستند. شورای امنیت نیز با تصویب قطعنامه‌های مهمی مانند قطعنامه‌­های ۲۴۱۷ و ۲۵۷۳ بر این تعهدات تأکید کرده است.
با این حال، با وجود شفاف بودن این قواعد و تکرار مداوم درخواست‌ها برای پایبندی به آن‌ها، همچنان شاهد نقض گسترده‌شان هستیم.

جامعه جهانی باید تلاش بیشتری برای تضمین اجرای این قوانین انجام دهد. آموزش و آگاهی‌رسانی مستمر درباره حقوق بین‌الملل بشردوستانه ضروری است تا همه طرف‌های درگیر از مسئولیت‌های خود آگاه باشند و فرهنگ احترام به قانون در همه سطوح شکل بگیرد.

شورای امنیت نیز باید پیش از آنکه ناامنی غذایی ناشی از مخاصمات به بحران جدی تبدیل شود، فشار بیشتری وارد کند، به‌ویژه در مواردی که بی‌اعتنایی عمدی به قانون دیده می‌شود.

به‌طور مشخص، استفاده کورکورانه از گرسنگی به‌عنوان ابزار جنگی، چه علیه غیرنظامیان و چه بدون تفکیک میان غیرنظامیان و مبارزان، به‌طور کامل ممنوع است.

همچنین باید از اشیائی که برای زنده ماندن مردم ضروری‌اند، محافظت شود. تفسیرهای سهل‌گیرانه و نادرست از این قوانین، همان حفاظتی را که این قواعد برای آن طراحی شده‌اند از بین می‌برد.

نقض قوانین بشردوستانه زمانی شدیدتر می‌شود که از ارسال کمک‌های انسانی ممانعت و نظامی‌سازی شوند. وقتی غذا به ابزار فشار تبدیل می‌شود، وقتی امدادگران اجازه دسترسی پیدا نمی‌کنند، یا موانع اداری جلوی کمک‌رسانی را می‌گیرد، رنج و گرسنگی مردم بیشتر می‌شود و پاسخ‌های بشردوستانه بی‌طرفانه، در همه بخش‌­ها، تضعیف می‌گردد.

امنیت غذایی در شرایط جنگی باید به‌عنوان یک مسئله حیاتی برای حفاظت از جان و کرامت انسان‌ها در نظر گرفته شود و تعهدات قانونی طرف‌های درگیر در این زمینه باید به‌طور کامل اجرا شود.

آقای رئیس،

برای آنکه واقعاً از مردم محافظت کنیم، باید میان احترام به قوانین بشردوستانه، تضمین دسترسی و کمک‌های بشردوستانه و ارائه حمایتی که خطرها را کاهش می‌دهد، پیوند برقرار کنیم.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ از شورای امنیت می‌خواهد که:

  1. حقوق بین‌المللی بشردوستانه را به‌عنوان یک چارچوب حمایتی حفظ کند و بر اقدام زودهنگام تأکید داشته باشد: دولت‌ها باید پیامدهای انسانی جنگ را پیش از آنکه ناامنی غذایی به بحران حاد تبدیل شود، جدی بگیرند. حقوق بین‌المللی بشردوستانه باید مطابق با هدف و مقصود اصلی خود تفسیر شود. پیشگیری مستلزم احترام کامل به این حقوق است، نه درخواست‌های دیرهنگام برای دسترسی که نمی‌تواند جبران‌کننده نقض‌های نظام‌مند قانون باشد.
  2. اجرای این قوانین را یک مسئولیت سیاسی بداند: این شورا باید با پیشگامی خود، اطمینان حاصل کند که تصمیم‌ها و مباحثش بازتاب‌دهنده هدف حمایتی حقوق بین‌الملل بشردوستانه باشد و تفسیرهای سیاسی یا گزینشی از این حقوق را رد کند.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ آماده است با همه طرف‌ها همکاری کند تا این اصول و قوانین رعایت شوند.

با همکاری یکدیگر می‌توانیم چرخه جنگ و گرسنگی را بشکنیم و امنیت غذایی را به پایه‌ای برای صلح پایدار تبدیل کنیم.

سپاسگزارم.