بیانیه افتتاحیه نایبرئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ، یورگ لاوبر، در سومین کنفرانس بازنگری کنوانسیون مربوط به مهمات خوشهای، وینتیان، جمهوری دموکراتیک خلق لائوس، ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (23 شهریور 1405)
آقای رئیس، عالیجنابان، نمایندگان محترم، خانمها و آقایان،
در ابتدا مایلم از جمهوری دموکراتیک خلق لائوس برای رهبری و میزبانی این سومین کنفرانس بازنگری تشکر کنم. با توجه به میراث ویرانگر مهمات خوشهای در لائوس، کشور شما صدایی قدرتمند و مرجعیت اخلاقی محکمی به تلاشهای جمعی ما برای تقویت این کنوانسیون میبخشد.
مهمات خوشهای تسلیحات هولناکی هستند.
این تسلیحات در زمان جنگ ویرانیهای عظیمی به بار میآورند و مدتها پس از پایان درگیریها، خطرات بزرگی برای غیرنظامیان ایجاد میکنند. پاکسازی مناطق آلوده به این تسلیحات فرآیندی طاقتفرسا و پرهزینه است و میتواند دههها به طول بیانجامد.
این تسلیحات، با وجود خطراتی که ایجاد میکنند، همچنان از سوی کشورهایی که عضو کنوانسیون مهمات خوشهای نیستند تولید، حملونقل و استفاده میشوند. استفاده مداوم از این تسلیحات همچنان منجر به تلفات جدید غیرنظامیان و آلودگی مناطق بیشتر میشود.
علاوه بر این، روند جهانیشدن این کنوانسیون کند شده است. در پنج سال گذشته از زمان برگزاری آخرین کنفرانس بازنگری، تعداد کشورهای عضو این کنوانسیون از ۱۱۰ به ۱۱۲ عضو رسیده است که سه کشور به آن پیوستهاند و یک کشور از آن خارج شده است.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ از نزدیک شاهد پیامدهای هولناک این تسلیحات بوده است. بمبهای کوچک باقیمانده از مهمات خوشهای به راحتی ممکن است با اسباببازی اشتباه گرفته شوند و کودکان را به کام مرگ یا قطع عضو بکشانند. این بمبها در زمینهای کشاورزی کمین میکنند و کشاورزان را از زیر کشت بردن زمینهایشان بازمیدارند. این بمبها مانع بازگشت جوامع به خانههایشان و بازسازی زندگیشان میشوند. این بمبها چرخههای رنج و آوارگی را تداوم میبخشند.
تنها در سال گذشته، تیمهای ما در ۲۸ کشور به بیش از ۲۵ هزار نفر که اغلب از آسیبهای مادامالعمر ناشی از بقایای قابلانفجار جنگی رنج میبرند خدمات توانبخشی جسمی ارائه کردهاند. بسیاری از افرادی که ما تحت درمان داریم، با آسیبهای جسمی ناتوانکنندهای دستوپنجه نرم میکنند که اثرات روانی و مالی نیز به همراه دارد.
دیروز، بسیاری از ما فرصت یافتیم ببینیم این مسئله در جمهوری دموکراتیک خلق لائوس به چه معناست. با وجود تلاشهای عظیم مقامات کشور و شرکای بینالمللی، تهدید ناشی از این تسلیحات همچنان ادامه دارد و سالها پس از پایان مخاصمه به آسیبرسانی خود ادامه میدهند.
آقای رئیس، چالشها بسیارند اما جا برای امیدواری هست.
از زمان تصویب این کنوانسیون نزدیک به ۲۰ سال پیش، پیشرفت قابلتوجهی حاصل شده است. انبارهای بزرگ مهمات و ریزمهمات خوشهای نابود شدهاند و قوانین و سیاستهای ملی جدیدی از سوی بسیاری از کشورهای عضو تصویب شده است. هزاران قربانی کمک دریافت کردهاند و مناطق وسیعی از زمینها پاکسازی شده و به بهرهبرداری بازگردانده شدهاند.
اگرچه شتاب پیشرفت کند شده اما کشورها همچنان به این کنوانسیون میپیوندند، چنان که اخیراً سودان جنوبی، نیجریه و وانواتو نشان دادهاند. تعداد نمایندگان کشورها و سایر ذینفعانی که امروز اینجا گرد هم آمدهاند نشاندهنده تعهدی قوی به اجرای این کنوانسیون است.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ به حمایت از کشورها در تلاشهای خود برای اجرای این کنوانسیون ادامه خواهد داد.
متخصصان آلودگی تسلیحاتی ما به کشورها برای نابودی انبارها و پاکسازی مناطق آلوده پشتیبانی فنی ارائه میدهند. ما در کنار شرکای صلیب سرخ و هلال احمر خود سعی میکنیم به آموزش جوامع درباره خطرات و انجام اقدامات اولیه برای کاهش میزان قرارگیری در برابر آسیب کمک کنیم.
کارشناسان حقوقی ما از کشورها در تدوین و اجرای قوانین ملی و بازنگری دکترین نظامی و رویههای استاندارد عملیاتی پشتیبانی میکنند. همکاری و ظرفیتسازی مشابهی در میان بسیاری از اعضای جامعه حاضر در این گردهمآیی در حال انجام است و ما را گامبهگام به جهانی عاری از مهمات خوشهای نزدیکتر میکند.
آقای رئیس،
از این فرصت استفاده نموده و کشورها را تشویق میکنم رعایت حقوق بینالمللی بشردوستانه را بهطور کلی به یک اولویت سیاسی تبدیل کنند.
تا به امروز، ۱۱۸ کشور به «ابتکار جهانی تقویت تعهد سیاسی به حقوق بینالمللی بشردوستانه» پیوستهاند؛ تلاشی استثنایی از سوی کشورها برای تجدید تعهد به قواعد جنگ. بسیاری از کشورهایی که امروز در اینجا حضور دارند، از جمله جمهوری دموکراتیک خلق لائوس، رسماً به این ابتکار پیوستهاند.
مشورت با کشورها بهعنوان بخشی از «ابتکار جهانی حقوق بینالمللی بشردوستانه» حاکی از حمایت گسترده از تفسیری حمایتی، بهجای تفسیری سهلگیرانه، از حقوق بینالمللی بشردوستانه است. کنوانسیون مهمات خوشهای نمایانگر این رویکرد حمایتی است که هدف بشردوستانه حقوق بینالمللی بشردوستانه را به تعهدی روشن به جلوگیری از رنج غیرقابلقبول ناشی از این تسلیحات بدل میکند.
کشورها باید در این «کنفرانس بازنگری» تصمیمات شجاعانهای اتخاذ کنند.
- نخست آنکه، باید قبح مهمات خوشهای را تقویت کنیم. این تسلیحات هرگز نباید عادیسازی شوند. تلاشهای بینالمللی پایدار برای اطمینان از غیرقابلقبول باقیماندن استفاده از این تسلیحات بر اساس هنجارهای بینالمللی ضرورت دارد.
- ثانیاً، باید تلاشهای خود را برای دستیابی به پایبندی جهانی دوچندان کنیم. هر کشوری که به این کنوانسیون بپیوندد، حفاظتی را که این کنوانسیون ارائه میکند تقویت مینماید. هر عضویتی ما را به هدف کنوانسیون برای پایانبخشیدن به رنج و تلفات ناشی از مهمات خوشهای نزدیکتر میکند.
- سوماً، کشورها باید به سرمایهگذاری در اجرای این کنوانسیون ادامه دهند. باید انبارهای موجود را نابود کنند، مناطق آلوده را پاکسازی کنند و اقدامات قانونی و اداری لازم را برای ترجمه این کنوانسیون به قوانین ملی صورت دهند. این امر نیازمند تعهد سیاسی پایدار و همچنین منابع مالی، فنی و انسانی کافی هم از سوی کشورهایی است که مستقیماً متأثر شدهاند و هم از طریق همکاری بینالمللی.
آقای رئیس،
نباید گذاشت رنج ناشی از مهمات خوشهای برای نسل دیگری ادامه یابد. ما در این «کنفرانس بازنگری» این فرصت را داریم که حمایت خود از «کنوانسیون» را احیا کنیم و دوباره به وعدهای که میدهد، یعنی جهانی عاری از مهمات خوشهای، متعهد شویم.
متشکرم.
دیدگاهها