بیانیه
8 مهر 1405 (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶)

ایرادشده توسط الیزه موسکینی، ناظر دائم در سازمان ملل متحد و رئیس نمایندگی کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در نیویورک

عالی‌جنابان،
از طرف کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC) و فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر (IFRC)، مفتخرم که به مناسبت روز بین‌المللی امحای کامل سلاح‌های هسته‌ای با شما سخن بگویم.

در ژانویه ۱۹۴۶، کمتر از شش ماه پس از ویرانی هولناک هیروشیما و ناگازاکی در اثر استفاده از سلاح‌های هسته‌ای و کشته شدن بیش از ۱۴۰ هزار نفر، مجمع عمومی سازمان ملل متحد، خلع سلاح هسته‌ای را به‌عنوان نخستین اقدام خود در دستور کار قرار داد.

مجمع عمومی با اجماع، کمیسیونی را تشکیل داد که مأمور شد پیشنهادهای مشخصی برای «کنترل انرژی اتمی به میزان لازم، به‌منظور تضمین اینکه از آن صرفاً برای مقاصد صلح‌آمیز استفاده شود» و نیز «حذف سلاح‌های هسته‌ای از زرادخانه‌های ملی کشورها و حذف سایر سلاح‌های اصلی که قابلیت استفاده به عنوان سلاح کشتار جمعی دارند» ارائه کند.

هشتاد سال بعد، به نظر می‌رسد جهان در حال عقب رفت و دور شدن از هدف خلع سلاح هسته‌ای است.
در بحبوحه افزایش تنش‌های بین‌المللی و منطقه‌ای، ادبیات و اظهارات هسته‌ای به شکل نگران‌کننده‌ای افزایش یافته است؛ از جمله تهدیدهای صریح و ضمنی درباره استفاده از سلاح‌های هسته‌ای.

ما هم از این تحولات و هم از نبودِ پاسخ جمعی فوری و متمرکزی که جامعه بین‌المللی موظف به ارائه آن است، نگران و هراسانیم.

اوایل امسال، یازدهمین کنفرانس بازنگری معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) بدون توافق بر سر سند نهایی به پایان رسید؛ این سومین بار پیاپی بود که چنین اتفاقی رخ می‌داد.

عالی‌جنابان،
جمعیت صلیب سرخ ژاپن در زمان بمباران هیروشیما و ناگازاکی در آنجا حضور داشت و هنوز هم در حال پاسخ‌گویی به پیامدهای آن فاجعه است. نهضت ما واقعیت هولناک سلاح‌های هسته‌ای و درد و رنج غیرقابل‌قبول انسانی ناشی از آنها را از نزدیک و به‌طور مستقیم تجربه کرده است.

امروز، بیش از هر زمان دیگری ضروری است که بر پیامدهای فاجعه‌بار انسانی هرگونه استفاده از سلاح‌های هسته‌ای تمرکز کنیم.

این پیامدهای انسانی بودند که مجمع عمومی را به تصویب نخستین قطعنامه خود در این زمینه سوق دادند؛ و همین پیامدها هستند که موجب شده‌اند نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر به‌طور مستمر خواستار ممنوعیت و امحای سلاح‌های هسته‌ای باشد.

«معاهده منع سلاح‌های هسته‌ای(TPNW)»، که چارچوب حقوقی بین‌المللیِ منع جامع سلاح‌های کشتار جمعی را تکمیل می‌کند، اکنون توسط ۱۰۱ کشور امضا یا تصویب شده است.

ممنوعیت سلاح‌های هسته‌ای در این معاهده، اقدامی ضروری و مؤثر برای کمک به توقف رقابت تسلیحات هسته‌ای و پیشبرد خلع سلاح هسته‌ای است و از این طریق، اجرای ماده ششم معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را نیز پیش می‌برد.

از این رو، بار دیگر از همه کشورها می‌خواهیم بدون تأخیر بیشتر به معاهده منع سلاح‌های هسته‌ای بپیوندند. پیوستن به این معاهده، اقدامی عملی و مؤثر است که هر کشوری می‌تواند برای مقابله با تهدید فزاینده هسته‌ای انجام دهد.

این اقدامی عملی و مؤثر برای رسیدگی به آسیب‌های ناشی از استفاده و آزمایش سلاح‌های هسته‌ای در گذشته و کمک به قربانیان آنهاست. همچنین اقدامی عملی و مؤثر در جهت تحقق هدف نهایی معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است؛ یعنی دستیابی به جهانی عاری از سلاح‌های هسته‌ای.

کشورهایی که دارای سلاح‌های هسته‌ای هستند، مسئولیت ویژه‌ای دارند تا گام‌هایی مشخص، شفاف و برگشت‌ناپذیر در جهت امحای کامل زرادخانه‌های هسته‌ای خود بردارند؛ در عین حال، متحدان آنها نیز باید اتکای خود به بازدارندگی هسته‌ای را در دکترین‌های امنیتی خود کاهش دهند.

عالی‌جنابان، در پایان،
ما از همه کشورها می‌خواهیم برای کاهش خطر استفاده از سلاح‌های هسته‌ای، اقدامات عملی زیر را دنبال کنند:
نخست، به‌طور مستمر و آشکار بر پیامدهای فاجعه‌بار انسانی هرگونه استفاده از سلاح‌های هسته‌ای تأکید کنند؛
دوم، هرگونه تهدید به استفاده از سلاح‌های هسته‌ای و همچنین هرگونه ادبیات و اظهارات دیگری را که قبح و تابوی استفاده از این سلاح‌ها را تضعیف می‌کند، محکوم کنند؛ و
سوم، در همه زمان‌ها رعایت حقوق بین‌المللی بشردوستانه (IHL) را تضمین کنند و درباره میزان سازگاری دکترین‌ها و وضعیت‌های کنونی کشورهای دارای سلاح هسته‌ای با حقوق بین‌المللی بشردوستانه، ارزیابی انجام دهند.

ما از همه کشورها می‌خواهیم این اقدامات را همراه با نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر و جامعه مدنی دنبال کنند.

سپاسگزارم.