در ناپایدارترین مخاصمات امروزه، از خاورمیانه تا اروپای شرقی گرفته و تا آفریقای مرکزی، تقریباً بدون استثنا این غیرنظامیانند که بیشترین‌ترین هزینه را می‌پردازند. مخاصمه برای غیرنظامیان یعنی از دست‌دادن. از دست‌دادن اعضای خانواده، از دست‌دادن خانه، از دست‌دادن دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی و ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی روزمره، و خیلی اوقات از دست‌دادن جان.
غیرنظامیانی که زندگی‌شان بر اثر مخاصمه نابود شده، دغدغه‌شان این نیست که چه کسی بر حق است و چه کسی ناحق. اینان امروز، فردا و روزهای بعد به کمک نیاز دارند و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ متعهد است خود را به این افراد برساند.
بی‌طرفی چطور جان انسان‌ها را نجات می‌دهد و کریدورهای بشردوستانه را می‌گشاید
در متن آشفتگی و پیچیدگی جنگ‌های مدرن، که مرزهای خطوط مقدم محو شده، واقعیت‌ها مورد مناقشه‌اند و غیرنظامیان رنج می‌کشند، ما نقشی مهم بازی می‌کنیم: نقش میانجی بی‌طرف بشردوستانه. تعامل در گفت‌وگویی معنادار با همه طرف‌های مخاصمه به این معناست که می‌توانیم با هدف نهایی دسترسی به افرادی که در دام خشونت گرفتار شده‌اند اعتماد ایجاد کنیم.
این نقش در مناطق مخاصمه‌ای مانند اوکراین، غزه، جمهوری دموکراتیک کنگو و کلمبیا، حیاتی است و اغلب تنها راه رسیدن کمک به کسانی است که در رنجند.
بی‌طرفی سکوت نیست. این یکی از قدرتمندترین ابزارهایی است که برای دسترسی به نیازمندان داریم؛ نه با جانبداری، بلکه با حاضر، مورداعتماد و کارآمد بودن.
در روسیه و اوکراین: معبری در میان خطوط مقدم
کمیته بین‌المللی صلیب سرخ از زمان تشدید مخاصمه مسلحانه بین‌المللی روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲، عملیات بشردوستانه‌ای در هر دو سوی خطوط مقدم انجام داده است.
بی‌طرفی ما به ما این امکان را می‌دهد که با مقامات روسی و اوکراینی در سازمان‌دهی تخلیه‌ها، حمایت از بازپیوند خانوادگی و تسهیل برخورد کرامت‌آمیز با متوفیان تعامل کنیم.
ما از طریق آژانس جست‌وجوی مرکزی خود، اطلاعات مربوط به سرنوشت و محل افراد جداشده از خانواده بر اثر مخاصمه را جمع‌آوری و منتقل نموده و تبادل پیام میان اعضای خانواده را تسهیل می‌کنیم و در این بین به هزاران خانواده پاسخ‌های مربوطه و راه نجات ارائه می‌دهیم.
این کار از نظر لجستیکی پیچیده و از نظر سیاسی حساس است. اما قابلیت ما در کار بی‌طرفانه با همه طرف‌ها دقیقاً همان چیزی است که به ما امکان می‌دهد در صحنه باشیم و برای کسانی که به ما نیاز دارند مفید واقع شویم.
در اسرائیل و اراضی اشغالی: تسهیل بازگشت به وطن
رنج انسانی در مخاصمه غزه همچنان ادامه دارد. نقش بی‌طرفانه کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در تلاش‌هایمان برای کاهش این رنج حیاتی بوده است. ما امسال علاوه بر ارائه مراقبت‌های پزشکی ضروری و مشارکت در پروژه‌های جامعه‌محور تأمین غذا به تسهیل توافقی چندمرحله‌ای کمک کردیم که به آزادی و انتقال ایمن گروگان‌های حاضر در غزه و بازداشت‌شدگان بازداشت‌گاه‌های اسرائیل انجامید.
این عملیات‌ها مستلزم هماهنگی، احتیاط و شجاعت فوق‌العاده بود زیرا تیم‌ها از زیرساخت‌های ویران‌شده، تهدید مهمات منفجرنشده، ازدحام جمعیت و محیط‌های عاطفی پرتنش می‌گذشتند.
ما همچنان خواستار آزادی همه گروگان‌ها و دسترسی به آنها، و نیز دسترسی بشردوستانه بیشتر و ورود جریان کمک‌های بشردوستانه به مردم نیازمند در سراسر غزه هستیم.
جمهوری دموکراتیک کنگو: حمایت از خلع سلاح و ادغام مجدد
کمیته بین‌المللی صلیب سرخ اخیراً در جمهوری دموکراتیک کنگو صدها عضو خلع‌سلاح‌شده نیروهای مسلح و پلیس ملی را با خانواده‌هایشان از «گوما» به «کینشاسا» همراهی نموده و در انتقال آنها کمک کرد. این عملیات که نزدیک به ۲۰۰۰ کیلومتر را دربرمی‌گرفت و از چندین منطقه مخاصمه عبور می‌کرد، به این دلیل ممکن شد که همه طرف‌ها به عملکرد بدون جانبداری کمیته بین‌المللی صلیب سرخ اعتماد دارند.
تیم‌های ما اطمینان حاصل نمودند که این افراد به‌شکلی ایمن، انسانی و داوطلبانه منتقل شوند و در عین حال خواستار توافق‌های بشردوستانه دیگر برای کاهش تنش‌ها و تسکین آلام مردم در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو نیز بودند. این عملیات‌ها، هرچند عمدتاً در معرض دید عموم نیست، برای ایجاد فضای صلح‌سازی و کاهش آلام انسانی حیاتی‌اند.
چون وضعیت بشردوستانه در جمهوری دموکراتیک کنگو وخامت یافته و خانواده‌ها مجبور به فرار از مرزها شده‌اند، تعداد افراد جداشده از خانواده افزایش یافته و در این میان کودکان به‌ویژه آسیب‌پذیرترند. در پاسخ، داوطلبان جمعیت‌های ملی در جمهوری دموکراتیک کنگو، بوروندی، اوگاندا و رواندا، با حمایت کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، خدمات تلفن و اینترنت ارائه کرده و برای به صدها آواره و پناهنده امکان برقراری مجدد تماس با اعضای خانواده‌شان را برقرار کرده‌اند.
کلمبیا: ایجاد اعتماد برای دسترسی بشردوستانه
نقش کمیته بین‌المللی صلیب سرخ به‌عنوان میانجی بی‌طرف چیز جدیدی نیست. در کلمبیا، این نقش برای دهه‌ها سنگ‌بنای کار ما بوده است. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در طول مخاصمات مسلحانه طولانی‌مدت این کشور از افراد اسیرشده به‌دست گروه‌های مسلح بازدید کرده، به روشن‌شدن سرنوشت مفقودان کمک نموده، برای شرایط کرامت‌آمیز بازداشت‌شدگان تلاش کرده و از خلع سلاح ایمن جنگجویان پشتیبانی نموده است.
ما گفت‌وگوی بی‌طرفانه با همه طرف‌های مخاصمات را حفظ می‌کنیم و در اغلب موارد تنها سازمانی بوده‌ایم که برای انجام عملیات بشردوستانه در مناطق خاص به آن اعتماد کرده‌اند. بی‌طرفی ما به ما امکان داده به جوامع دورافتاده در عمق مناطق مخاصمه دسترسی پیدا کنیم، مراقبت‌های پزشکی نجات‌بخش ارائه دهیم و مجروحان را تخلیه نماییم.
بی‌طرفی بی‌تفاوتی نیست. چیزی است که به ما امکان می‌دهد جوامع را به مقامات وصل کرده و در نقطه‌ای که گفت‌وگو شکننده یا شکست‌خورده است، مانند پل عمل کنیم تا قربانیان مخاصمه مسلحانه صرف‌نظر از اینکه چقدر دورازدسترس باشند کمک پایدار، عادلانه و بلندمدت دریافت کنند.
قدرت بی‌طرفی در اقدام بشردوستانه
بی‌طرفی برای کمیته بین‌المللی صلیب سرخ صرفاً تئوری نیست؛ یک رویه روزانه است. به این معناست که ما از طرفی جانبداری نمی‌کنیم اما قاطعانه پای حقوق تک‌تک افراد آسیب‌دیده از مخاصمه می‌ایستیم. این کار به ما امکان می‌دهد پشت میزهایی بنشینیم که دیگران نمی‌توانند بنشینند، به مکان‌هایی برسیم که دیگران نمی‌رسند و کمک را جایی برسانیم که دیگران در کمک‌رسانی به آنها ناتوانند یا پذیرفته نمی‌شوند.
چون جانبداری نمی‌کنیم، می‌توانیم:
- آزادی و انتقال بازداشت‌شدگان و گروگان‌ها را تسهیل کنیم
- از تخلیه‌های ایمن و بازپیوند خانوادگی حمایت کنیم
- در جایگاه واسطه مورد اعتماد بین دولت‌ها و گروه‌های مسلح غیردولتی عمل کنیم
- سرنوشت مفقودان را روشن کنیم
- کمک‌های بشردوستانه را در خطوط مقدم و مرزها به مقصد برسانیم
بخش اعظم کاری که این امر را ممکن می‌سازد در پشت صحنه و در مذاکرات بی‌سروصدا انجام می‌شود. این احتیاط تضمین می‌کند که بتوانیم حاضر، مورد اعتماد و کارآمد باشیم.
با پیچیده‌تر و سیاسی‌ترشدن مخاصمات مسلحانه، مفهوم بی‌طرفی بیش از پیش مورد انتقاد مخالفان قرار می‌گیرد، با این حال همچنان قطب‌نمای ماست. بی‌طرفی همان چیزی است که به ما امکان می‌دهد فاصله‌ها را پر کنیم و دست یاری به سوی افراد در همه طرف‌های خط مقدم دراز کنیم. زیرا در نهایت هدف روشن است: توانایی دسترسی به کسانی که به کمک نیاز دارند، در هر کجا که باشند.
دیدگاه‌ها