ژنو (کمیته بین‌المللی صلیب سرخ) – در حالی که غیرنظامیان در بیش از 130 مخاصمه مسلحانه با رنجی غیرقابل‌قبول مواجهند، دولت‌ها گام‌هایی عملی برای تقویت احترام به حقوق بین‌المللی بشردوستانه برداشته‌اند. هدف از انتشار این راهنما پیش از «گفت‌وگوی جهانی حقوق بین‌المللی بشردوستانه» که این هفته در ژنو و «کنفرانس عالیرتبه انسانیت در جنگ» که ماه دسامبر در اردن برگزار می‌شود کمک به تبدیل تعهد سیاسی تجدیدشده به اقداماتی است که از مردم گرفتار در مخاصمات محافظت بهتری به عمل می‌آورد.
12 آبان 1405(3 نوامبر 2026)
بیانیه
ابتکار جهانی حقوق بین‌المللی بشردوستانه
رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، میریانا اسپولیاریک، می‌گوید: «شاهد آن هستیم که طرف‌های جنگ‌ها جسارت این را پیدا کرده‌اند که تفسیرهایی بیش‌ازحد سهل‌گیرانه یا کاملاً بی‌اعتنا به حقوق بین‌المللی بشردوستانه را اختیار کنند که به جای پیشگیری از رنج، موجب دائمی‌شدن آن می‌شود. آنچه اکنون نیاز داریم اراده‌ای سیاسی برای اولویت‌بخشی به حقوق بین‌المللی بشردوستانه در بالاترین سطح و رعایت آن در تصمیمات نظامی است».
این راهنما چند حوزه برای اقدام در جهت تقویت احترام به حقوق بین‌المللی بشردوستانه را معین می‌کند. برای مثال، روش‌هایی پیش روی دولت‌ها می‌گذارد تا با روایت‌ها و رفتارهایی که اشخاص و گروه‌ها را لایق حفاظت کمتر نشان می‌دهند مقابله کنند. این موضوع شامل راهنمایی برای نیروهای مسلح در زمینه نحوه اشاره به دشمن و جمعیت‌های غیرنظامی، پایش استفاده از رسانه‌های اجتماعی از سوی نیروهای مسلح و مقامات دولتی، و ادغام ارزش‌های بشردوستانه در آموزش‌های مدنی و یادبودهای ملی است.
معنای دیگر حفاظت از غیرنظامیان، حفاظت از خدماتی است که زندگی غیرنظامیان به آنها وابسته است. این راهنما اقداماتی ملموس به دولت‌ها پیشنهاد می‌دهد تا به نحوی موثر دسترسی به مراقبت‌های سلامت، آب، برق، بهداشت و ارتباطات را حفظ نمایند. این موضوع شامل تعیین منطقه‌های حفاظت‌شده در اطراف زیرساخت‌های اساسی، قرارگیری مراکز پزشکی در فهرست‌های ممنوعیت حمله، بهبود هماهنگی نظامی-غیرنظامی و حفظ کوریدورهای دریایی ایمن برای کالاهای اساسی است.
از دولت‌ها نیز خواسته می‌شود اطمینان یابند که فناوری‌های جدید به جای تضعیف محافظت در مخاصمات مسلحانه به تقویت آن بپردازند. این موضوع شامل مرور مداوم و تأیید متقابل اطلاعات درباره اهداف احتمالی و قانون‌گذاری ابزارهای دیجیتال شخصی در محیط‌های عملیاتی است که به جلوگیری از خشونت جنسی و به‌کارگیری کودکان کمک می‌کند.
بیست‌وهفت دولت از پنج قاره رهبری گفت‌وگوها درباره این مسائل را با این هدف به عهده گرفته‌اند که نشان داده شود احترام به قواعد جنگ ممکن و حفاظت از غیرنظامیان در مخاصمه‌های معاصر میسر است. طرف‌های جنگ و طرف‌های پشتیبان آنها اکنون نقشه‌راه روشنی پیش رو دارند و با اراده سیاسی این قدرت را دارند که وضعیت میلیون‌ها انسان گرفتار در جنگ را بهبود بخشند.
یادآوری به دبیران
«گفت‌وگوی جهانی حقوق بین‌المللی بشردوستانه» به میزبانی سوئیس و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، نشستی دوروزه است که در آن از دولت‌ها، جامعه مدنی و سایر ذینفعان دعوت شده درباره نتایج مشاوره‌های دوساله بیش از 160 کشور درباره نحوه عملی اجرای بهتر قواعد جنگ برای حفاظت از غیرنظامیان و محدودسازی رنج آنها با یکدیگر به گفت‌وگو و همکاری بپردازند. این مشورت‌ها مبنای تعیین راهنمای عملی و غیرالزام‌آوری بوده که پیش از نشست دوازدهم و سیزدهم آبان (سوم و چهارم نوامبر) در ژنو منتشر شد. این گفت‌وگوها در کنفرانس عالیرتبه روز شانزدهم آذر (7 دسامبر) در اردن به میزبانی اعلیحضرت ملک عبدالله دوم ادامه می‌یابد که از رهبران 127 کشور که رسماً به ابتکار جهانی حقوق بین‌المللی بشردوستانه پیوسته‌اند دعوت می‌کند تعهد سیاسی خود به قواعد جنگ را به نمایش بگذارند.
دیدگاه‌ها